مهم‌ترین علت نازا شدن در رحم

  • چهارشنبه, 29 شهریور 1396 ساعت 08:55
  • منتشرشده در بهداشت زنان
  • بازدید 701 بار

حدود ۱۵ درصد از مشکلات ناباروری را عوامل و ناهنجاری‌های رحمی تشکیل می‌دهند به علت آنکه رحم پذیرای بارداری و محل رشد جنین است، لذا فاکتور مهمی در باروری به شمار می‌رود که در امر تشخیص ناباروری نیازمند دقت و توجه بسیاری است.

شایع‌ترین علل و اختلالات رحمی

در بحث اختلالات رحمی بیش از آنکه با ناباروری درگیر باشیم در موضوع سقط مکرر با آن‌ها مواجه هستیم و در واقع این اختلالات نقش بیشتری را در سقط مکرر ایفا می‌کنند.

پولیپ‌ها جزو شایع‌ترین اختلالات رحمی هستند و نسبت به بافت آندومتر که در واقع لایه‌های داخل رحم هستند، رشد اضافه‌تری دارند و میوم‌ها (فیبروم) نیز از نظر محل قرار گرفتن در رحم نسبت به ابعادشان اهمیت بیشتری دارند.

زمان ایجاد اختلالات رحمی

اختلالات مادرزادی رحمی نیز همچون مشکل و آناتومی رحم از دوران جنینی شکل می‌گیرند.

پولیپ جزو اختلالات شایع رحمی است، پولیپ بخشی از بافت آندومتر است که بر اثر رشد بیش از حد به داخل حفره رحمی ایجاد می‌شود. این رشد تحت تاثیر هورمون‌ها است و زنانی که مبتلا به ناباروری هستند پس از مراجعه برای درمان، عموما در سیکل‌هایی قرار می‌گیرند که جهت تحریک تخمدان ممکن است از داروهای هورمونی استروژنی استفاده شود که به خاطر افزایش سطح هورمون رشد بیشتری دارد و پس از چند سیکل، بسیار بزرگتر ظاهر می‌شوند.

برای پولیپ‌های کوچک و زیر نیم سانتی‌متر که در اغلب اوقات بی‌علامت است، درمانی انجام نمی‌شود، و در بیشتر مواقع به‌علت وجود یک پولیپ کوچک بیمار را مورد عمل جراحی قرار نمی‌دهیم، چرا که اغلب مشاهده شده است بیماری با وجود پولیپ در رحم خود پس از سیکل قاعدگی حتی باردار شده و بارداری سالم نیز داشته است.

پولیپ تنها در صورتی که حفره رحمی را پر کرده باشد و رحم نتواند جنین را بپذیرد، برداشته می‌شود.

همچنین در تشریح سپتوم (تیغه بین رحمی) می‌توان گفت در واقع سپتوم از جمله اختلالات مادرزادی رحمی به‌شمار می‌آید که شیوع پائینی دارد؛ به‌طوری‌که در جامعه غیر از گروه نازایی، کمتر از نیم درصد را شامل می‌شود که طبیعتا در گروه نازایی بیشتر است و شاید تا پنج درصد ما شاهد این اختلالات هستیم که در واقع این امر به دوره جنینی باز می‌گردد.

روش درمانی سپتوم را از طریق لاپاروسکوپی و هیستروسکوپی

این دو روش باید به‌صورت توام با یکدیگر انجام شوند که البته جراحی اصلی از طریق هیستروسکوپی صورت می‌گیرد. سپتوم بیش از نازایی سبب سقط مکرر می‌شود و به‌عنوان اولین ناهنجاری مادرزادی رحمی به شمار می‌رود.

پس از سپتوم، از رحم دو شاخ به‌عنوان دومین ناهنجاری رحمی، در صورت تشخیص رحم دو شاخ در سونوگرافی بیمار، باید سونوگرافی سه بعدی جهت تشخیص قطعی صورت گیرد، هر رحم دو شاخی لزوما به عمل نیاز ندارد، حتی اگر بیمار در سه ماهه اول بارداری خود سقط داشته باشد، زیرا عمل رحم دو شاخ عملی بسیار پیشرفته و پیچیده است که اگر با لاپاروسکوپی انجام شود نیاز به عمل مجدد دارد و عوارض زیادی همچون چسبندگی داخل لگنی و... دارد. البته تنها در بیمارانی رحم دو شاخ باید مورد عمل جراحی قرار گیرد که سقط مکرر در سه ماهه دوم بارداری داشته باشند، زیرا در سه ماهه اول ممکن است علل التهابی و عفونی وجود داشته باشد.

در تشریح چگونگی تشخیص علل و اختلالات رحمی در ناباروری می‌توان گفت یکی از راه‌های صحیح و دقیق تشخیص ضایعات رحمی که بدون درد و استفاده از اشعه باشد، سونوگرافی است که با دقت تشخیص بالای ۹۵ درصد می‌تواند ضایعات را نشان دهد.

چنانچه به هر دلیلی ضایعات رحمی در سونوگرافی مشخص نباشد، ما ناچار هستیم تا به تست‌های پاراکلینیکی و تخصصی پیچیده‌تری رو آوریم که یکی از آن‌ها ام آر آی است و روش دیگر «سونو هسیتروگرام» است که از طریق تزریق مایع استریل به داخل حفره رحمی انجام می‌شود. این روش یک تست ساده و بسیار خوب به شمار می‌رود که توانایی تشخیص لازم را به ما می‌دهد. این‌که کدام بیمار نیاز به عمل جراحی دارد به محل قرار گرفتن آن ضایعه بستگی دارد.

بهتر است زنان در هر سال حداقل یک سونوگرافی انجام دهند

دو سوم ضایعات رحمی همچون کیست‌های تخمدانی بدون علامت هستند و بنابراین بیمار نباید منتظر ظهور علایم باشد، زیرا سونوگرافی نه دردی دارد و نه اشعه اما از قدرت تشخیص بالایی برخوردار است و دسترسی به آن نیز آسان است که از این طریق می‌توان از بسیاری ضایعات پیشگیری کرد.

در پاسخ به این پرسش که چه هنگام روش جراحی برای درمان اختلالات رحمی تشخیص داده می‌شود، می‌توان گفت: وجود هر فیبرومی به معنای لزوم عمل جراحی در بیمار نیست و تنها با مشاهده علایمی چون درد، خون‌ریزی زیاد و نازایی، تشخیص عمل جراحی داده می‌شود.

وی با اشاره به این‌که اگر قرار است بیمار برای بارداری از روش‌هایی همچون IVF و میکرواینجکشن استفاده کند و فیبروم نیز داشته باشد باید با عمل جراحی فیبروم وی برداشته شود، و از آن‌جا که هزینه بسیاری برای این درمان صرف می‌شود بنابراین باید برای این بیمار در یک محیط و آناتومی کاملا نرمال عمل لانه گزینی را انجام داد.

عمل تنها در مواقعی انجام می‌شود که بیمار دارای علایم است یا با مشکلات نازایی مواجه شود. جراحی باز و لاپاروسکوپی دو روش جراحی است که از لحاظ نتیجه عمل باروری تفاوت چندانی ندارند و تنها از لحاظ عوامل عمل با یکدیگر متفاوت هستند.

منابع: برگرفته از مصاحبه‌های دکتر مژده ذنوبی، دکتر حسین آصف جاه

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما